آنهايند . - دانشمندانى كه علم آنها « لدنّى » است و نور علم خود بدون واسطه از خدا دريافت كرده‌اند ؛ مانند ائمه و انبيا عليهم السلام . تشبيه نور عالم به نور ماه در روايت مىرساند كه مراد از عالم درآن ، قسم اول است . برترى اين عالم برعابد مانند برترى نور ماه است برنور ستارگان ، همچنان كه نور ماه از خودش نيست ، نور علمِ اين گونه عالمان نيز از خودشان نمىباشد . ولى عالمى كه داراى علم « لدنّى » است ، موضوع بحث در اين روايت نيست ، برترى او برعابد ، مانند برترى خورشيد بر ستارگان است . « 1 » ب : درحديثى از امام على عليه السلام مىخوانيم : كانَ اميرالمُؤْمنينَ عليه السلام يَقولُ : يا طالِبَ الْعِلْمِ انَّ العِلْمَ ذو فضائِلَ كَثيرةٍ فَرَأْسُهُ التَّواضُعُ وَ عَيْنهُ الْبَرائَةُ مِنَ الْحَسَد وَ اذُنُهُ الْفَهْمُ وَ لِسانُهُ الصِّدْقُ وَ حِفْظُهُ الفَحْصُ وَ قَلْبُهُ حُسْنُ النّيَّةِ وَ عَقْلُهُ مَعْرِفَةُ الْأَشْياءِ وَالْامُورِ وَ يَدُهُ الرَّحْمَةُ وَ رِجْلُهُ زِيارَةُ العُلَماءِ . . . وَ مَرْكَبُهُ الوَفاءُ وَ سِلاحُهُ لينُ الْكَلِمَةِ وَ سَيْفُهُ الرِّضا وَ قَوْسُهُ الْمُداراةُ وَ جَيْشُهُ مُجاوَرَةُ العُلماءِ وَ مالُهُ الأَدَبُ . « 2 » فيض در شرح اين حديث مىفرمايد : امام على عليه السلام علم را به يك انسان كامل روحانى كه داراى اعضا و نيرو و قرارگاه و

--> ( 1 ) . الوافى ، ج 1 ، ص 155 - 157 . ( 2 ) . اى كسى كه به دنبال تحصيل علم هستى ! بدان كه علم داراى فضائل زيادى است . ( بايد آنها را در خود ايجاد كنى . ) : سرآن تواضع ، چشم آن دورى از حسد ، گوش آن فهم و شعور ، زبان آن راستگويى ، پشتيبان آن دقّت و تتبّع ، قلب آن سرشت ونيّت پاك ، عقل آن شناخت دقيق از اشياء و امور ( سياسى و اجتماعى و . . . ) ، دست آن مهربانى ( به مردم ) ، پاى آن ديدار با دانشمندان ( و كسب فيض از آنان ) . . . و مركب آن وفادار بودن ، سلاح آن به نرمى سخن گفتن ، شمشير آن رضايت ( به تقديرالهى ) ، كمان آن مدارا كردن با مردم ، لشكر آن در كنار عالمان بودن و مال آن ادب داشتن است .